श्री गढीमाई राष्ट्रिय दैनिक इपेपर पिडिएफमा पढ्नुहोस

neelambads

आईभीएफ विधिबाट सजिलै गर्भाधारण गर्न सकिन्छ : डा. श्वेता सिंह

955 SHARE:

२३ मंसिर, काठमाडौं । विवाहपछि शायद सबैले चाहन्छन्, आफ्नै गर्भको बालबच्चा हुर्काउन पाइयोस् । महिलाहरुमा त यो इच्छा अरु प्रगाढ हुन्छ । आफ्नै गर्भको बच्चा, आफ्नै काखमा खेलाएर हुर्काउने । तर, सबैको भागमा यस्तो सन्तान-सुख प्राप्त नहुन सक्छ ।

हाम्रै समाजमा कतिपय दम्पती छन्, जसलाई सन्तानको रहर हुँदाहुँदै पनि काख रित्तो छ । आखिर किन यस्तो हुन्छ ? कुन अवस्थामा एउटी महिला सन्तान जन्माउन असक्षम हुन्छिन् ? के कारण कुनै दम्पती निःसन्तान हुन पुग्छन् ?

यी प्रश्नको एक मात्र जवाफ छैन । यसको जवाफ दिनुअघि भनिहालौं, अहिले यस्ता केही विकल्प छन् जसबाट सन्तान–सुख प्राप्त गर्न सकिन्छ । आफ्नै वंशको, आफ्नै गर्भको बच्चा जन्माउन सकिन्छ । चिकित्सा विज्ञानले यसलाई सम्भव मात्र होइन, सरल पनि बनाइदिएको हो ।

अहिले बाँझोपनको कारण के पनि छ भने विवाहको उमेर बढेको छ । २८-३० वर्षपछि मात्र विवाह गर्ने, विवाहपछि पनि लामो समयसम्म सन्तानको योजना नबनाउने, आकस्मिक गर्भनिरोधक चक्की प्रयोग गर्ने, गर्भपतन गर्ने जस्ता कुराले पनि गर्भधारणमा समस्या निम्त्याउँछ ।

निःसन्तान दम्पतीले कसरी, कुन विधि र प्रक्रियाबाट बच्चा जन्माउन सक्छन् त ? यो कति लामो प्रक्रिया हो ? यसका लागि के–कस्ता तयारी गरिन्छ ? कति खर्च लाग्छ ? कति भरपर्दो हुन्छ ? यसबारे सिलसिलाबद्ध चर्चा गरौं ।

जब सन्तानको योजना विफल हुन्छ

विवाहपछि दम्पतीले सन्तानको योजना बनाउँछन् । मासिक चक्रको आधारमा महिलाको अण्ड र पुरुषको शुक्रकीट आपसमा मिलन भएपछि गर्भधारण हुन्छ । गर्भधारण भएको संकेत केही समयमै मिल्छ ।

तर, कतिपय दम्पतीको हकमा यस्तो हुँदैन । पटक–पटकको प्रयासमा पनि गर्भ रहँदैन । गर्भ रहेर पनि पतन हुने वा गर्भ नै नरहने समस्या हुनसक्छ । यसलाई बोलीचालीको भाषामा ‘बाँझोपन’ भनिन्छ । गर्भनिरोधको चक्की वा साधन प्रयोग नगरी, एक वर्षसम्म नियमित रुपमा यौन सम्पर्कमा रहँदा पनि यदि गर्भ रहँदैन भने त्यो बाँझोपनकै संकेत हुनसक्छ ।

उमेर : महत्वपूर्ण पाटो

बाँझोपन हुनुमा धेरै कारण हुनसक्छ । ३५ वर्षभन्दा बढी उमेर भएमा गर्भाशयबाट अण्ड निषेचित नहुन सक्छ । यसैगरी पुरुषको शुक्रकीट कम र गुणस्तरहीन हुनसक्छ । यी दुवै अवस्थामा गर्भ रहँदैन । त्यसैगरी पाठेघरको ट्युब बन्द भएर, पाठेघरको कुनै दीर्घ समस्या भएमा गर्भाधान नहुन सक्छ । कहिलेकाहीं यस्तो समस्या जन्मजात पनि हुनसक्छ ।

पछिल्लो समय खराब खानपान, जीवनशैली, तनावले हर्मोन असन्तुलन हुने र गर्भ नरहने समस्या पनि उत्तिकै छ ।

अहिले बाँझोपनको कारण के पनि छ भने विवाहको उमेर बढेको छ । २८-३० वर्षपछि मात्र विवाह गर्ने, विवाहपछि पनि लामो समयसम्म सन्तानको योजना नबनाउने, आकस्मिक गर्भनिरोधक चक्की प्रयोग गर्ने, गर्भपतन गर्ने जस्ता कुराले पनि गर्भधारणमा समस्या निम्त्याउँछ ।

अहिले धेरैजसोलाई थाइराइडको समस्या छ । गर्भाधान नहुनुमा यो पनि एक मुख्य कारण हो । थाइराइडको कारण अनियमित मासिकश्राव हुने, रगत जम्ने जस्ता समस्या देखिन्छ । यी अवस्थामा गर्भमा बच्चा बस्दैन । बच्चा बसेपनि गर्भपतन हुने जोखिम रहन्छ ।

यसैगरी पाठेघरको क्यान्सर पनि अहिले बढ्दो अवस्थामा छ । पाठेघरको क्यान्सर भएको छ भने गर्भ नरहन सक्छ ।

बाँझोपन : अब डर छैन

के कारणले बाँझोपन भएको हो ? यसको कारण खोजेर सोही अनुरुपको विधि अपनाउन सकिन्छ । कतिपय दम्पती यस्ता पनि हुन्छन्, जसलाई मासिक चक्र अनुसार कुन समयमा शारीरिक सम्पर्क गर्दा गर्भ रहन्छ भन्ने थाहा हुन्न । मासिक चक्रअनुसार कुन अवधिमा गर्भ रहन्छ भन्ने सामान्य जानकारी दिएपछि उनीहरुको समस्या हल हुन्छ ।

यद्यपि कतिपयमा भने बाँझोपनको समस्या हुनसक्छ । खुशीको कुरा के भने अब बाँझोपनकै कारण सन्तान–सुखबाट विमुख हुनुपर्ने बाध्यता छैन । यसका केही विकल्प छन्, जसलाई समग्रमा हामी ‘टेस्ट ट्युब विधि’ भनिन्छ । चलनचल्तीमा र सजिलै बुझिने भएकाले यसलाई टेस्ट ट्युब विधि भनिएपनि यसभित्र पनि भिन्नाभिन्नै अवस्था र तौरतरिका हुन्छन् ।

निःसन्तानलाई बरदान

जब कुनै दम्पती सन्तानको योजनामा छन् । नियमित शारीरिक सम्पर्कमा छन् । तैपनि बच्चा बसिरहेको छैन । यस्तो अवस्थामा रहिरह्यो भने हामी शुरुमा पाठेघरको जाँच गर्छौं । त्यहाँ कुन किसिमको समस्या छ ? सोही अनुरुप समाधानको बाटो खोजिन्छ । यसको शुरुआती प्रक्रिया भनेको औषधि वा खोप हो । यसले अण्ड निषेचित गराउँछ ।

श्रीमानको शुक्रकीटको संख्या र गुणस्तर कम छ, यौन सम्पर्कमा कुनै असहज स्थिति छ भने पनि गर्भाधान भइरहेको हुँदैन । यस्तो अवस्थामा श्रीमानको शुक्रकीट लिइन्छ । त्यसबाट उच्च गुणवत्तायुक्त शुक्रकीट र अस्वस्थ शुक्रकीट अलग गरिन्छ । गुणवत्तायुक्त शुक्रकीट श्रीमतीको पाठेघरमा राखिन्छ । त्यहाँ शुक्रकीट र अण्ड प्राकृतिक रुपमा निषेचित हुन्छ । यो प्रक्रियालाई मेडिकल भाषामा हामीले आईयूआई (अन्तर्गर्भाशयी गर्भाधान) भन्छौं ।

यो पाँच-दश मिनेटको प्रक्रिया हो । यसमा महिलालाई बेहोस गर्नुपर्ने जस्तो कुनैपनि अवस्था आउँदैन । यो प्रक्रिया पहिलो चरणमा सफल भएन भने पनि आत्तिनु पर्दैन । चार-पाँच पटकसम्म गर्न सकिन्छ ।

अब पाँचौं पटकसम्म प्रयास गर्दा पनि बच्चा बस्न सकिरहेको छैन भने हामी आईभीएफमा जानुपर्छ । यसैगरी कतिपय अवस्थामा महिलाको पाठेघरको दुवै नली बन्द हुनसक्छ । महिलाको के हुन्छ भने, डिम्ब आफैं निषेचित भएर पाठेघरमा आउनुपर्छ । तर, नली नै बन्द भयो भने अण्ड पाठेघरमा आउँदैन । यस्तो अवस्थामा पनि हामीले आईभीएफ विधिमा जानुपर्छ ।

आईभीएफलाई हामी ‘इन भिट्रो फर्टिलाइजेसन’ भन्छौं । प्राकृतिक गर्भधारण गर्दा के हुन्छ भने महिलाको डिम्बाशयबाट अण्ड उत्पादन हुन्छ । त्यो अण्ड पाठेघरको नलीमा आएर बस्छ । अब श्रीमानसँग शारीरिक सम्पर्क भइसकेपछि शुक्रकीट पाठेघरमा पुग्छ । पाठेघरमा अण्ड र शुक्रकीट निषेचित हुन्छ र गर्भ रहन्छ । यी सबैकुरा शरीरको भित्री भागमा हुने भएकाले यसलाई हामी इन भिट्रो फर्टिलाइजेसन भन्छौं ।

 

अब आईभीएफमा के हुन्छ भने शुरुमा त महिलाको मासिक चक्रलाई ख्याल गर्नुपर्छ । पाठेघरको अवस्था जाँच गरिन्छ । त्यसपछि उक्त महिलालाई हाम्रो निगरानीमा राख्छौं । मासिक श्राव भएको १०-१२ दिनपछि अण्ड निषेचनका लागि इन्जेक्सन दिइन्छ । त्यसपछि त्यहाँ सुई छिराएर अण्ड निकालिन्छ ।

त्यही दिन हामीले श्रीमानलाई बोलाएका हुन्छौं । श्रीमानले वीर्यको नमुना निकाल्छन् । त्यसपछि ल्याबमा लगेर शुक्रकीट र अण्डलाई फर्टिलाइज गरिन्छ । त्यस दिन श्रीमान र श्रीमतीलाई चार-पाँच घण्टा निगरानीमा राखेर घर पठाइन्छ ।

अनि तीन-चार दिनपछि श्रीमतीलाई बोलाइन्छ । यसदिन श्रीमान नभए पनि हुन्छ । श्रीमतीलाई ल्याबमा लगेर जुन भ्रुण बनेको हुन्छ, त्यो पाठेघरमा लगेर राखिदिन्छौं ।

भ्रूण ल्याबमा तयार भएपनि त्यो पाठेघरमै राखेर पाठेघरमै हुर्किन्छ । यसरी आफ्नै वंश खोज्ने हामीकहाँ जुन मानसिकता छ, त्यस अनुरुप नै यसरी बच्चा जन्माउन सकिन्छ ।

यसमा केही जटिलता हुने भनेको सबै प्रक्रिया सफल भएर पनि कहिलेकाहीं गर्भपतन हुनसक्छ । यसैगरी यसमा जुम्ल्याहा, तिम्ल्याहा बच्चा जन्मने सम्भावना पनि रहन्छ । तर, यसको सबल पक्ष भनेको के हो भने यदि दम्पतीमा कुनै वंशानुगत समस्या छ भने त्यो बच्चामा सर्न पाउँदैन । सामान्य हिसाबले गर्भाधान गर्दा वंशानुगत समस्या पनि बच्चामा आउन सक्छ । तर, आईभीएफ गर्दा आमाको अण्ड र बाबुको शुक्रकीट दुवै निकाल्न अनि ल्याबमा राखेर स्क्रिनिङ गरिने भएकाले वंशानुगत समस्या भए वा नभएको पहिले नै थाहा हुन्छ ।

सन्तान योजना 

नेपालीमा प्रचलित भनाइ नै छ, ‘बिहेवारी बीस वर्ष पारी ।’ यसको अर्थ के पनि हो भने २० वर्षको उमेरपछि एक महिला-पुरुष सन्तान उत्पादनका लागि योग्य हुन्छन् । एउटा निश्चित उमेर अवधिमा गर्भधारण गर्नु र सन्तान जन्माउनु उचित हुन्छ । यो अवधि भनेको २२ वर्षदेखि ३५ वर्षको हो । यो भन्दा कम वा बढी उमेरमा गर्भधारण गर्नु तुलनात्मक रुपमा त्यति उपयुक्त नहुन सक्छ ।

(प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ डा. सिंह जावलाखेलस्थित अल्का अस्पतालमा कार्यरत् छिन् ।)

तस्वीर/भिडियो : श‌ंकर गिरी



COMMENTS

 


thedesigners7
Name

news,1019,tech,3,अर्थ,5,कृषि,11,फिचर,6,भिडियो,5,विचार,8,विचित्र खबर,5,विज्ञान प्रविधि,6,विशेष,8,समाचार,7,सम्पादकीय,5,
ltr
item
श्री गढीमाई राष्ट्रिय दैनिक: आईभीएफ विधिबाट सजिलै गर्भाधारण गर्न सकिन्छ : डा. श्वेता सिंह
आईभीएफ विधिबाट सजिलै गर्भाधारण गर्न सकिन्छ : डा. श्वेता सिंह
https://www.onlinekhabar.com/wp-content/uploads/2021/12/Dr-Shweta-Singh-6.jpg
https://i.ytimg.com/vi/r5oWEAMZl2I/default.jpg
श्री गढीमाई राष्ट्रिय दैनिक
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/2021/12/blog-post_93.html
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/2021/12/blog-post_93.html
true
8891381760893256154
UTF-8
अन्य अपडेटसहरु केही भेटिएन सबै हेर्नुहोस् विस्तृतमा पढ्नुहोस उत्तर Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS सबै हेर्नुहोस् सिफारिस गरिएको LABEL ARCHIVE खोज्नुहोस् ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy