श्री गढीमाई राष्ट्रिय दैनिक इपेपर पिडिएफमा पढ्नुहोस

neelambads

‘बुस्टर डोज लगाउन सुरु गर्ने सल्लाह भएको छ’

955 SHARE:

१९ मंसिर, काठमाडौं । पहिलो पटक दक्षिण अफि्रकामा देखिएको कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) को नयाँ भेरियन्ट ओमिक्रोन छिमेकी मुलुक भारतसम्म आइपुगेको छ । सरकारले केही देशबाट नेपाल आउन रोक लगाएको छ भने सीमा नाकाहरुमा कडाई गरेको बताएको छ ।

तर जनस्वास्थ्य विद्हरु भने नयाँ भेरियन्टबारे धेरै जानकारी आइनसकेकाले यो समय पूर्व तयारीमा खर्चिनुपर्ने बताउँछन् । सरकारको पूर्व तयारी कस्तो छ ? आगामी कदमहरु के हुनसक्छन् ? स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री विरोध खतिवडासँग अनलाइनखबरले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश :

कोरोना भाइरस ९कोभिड-१९) को नयाँ भेरियन्ट ओमिक्रोन भेटिएपछि  विश्वभर एकखालको त्रास देखिएको छ । पछिल्लो अवस्थालाई स्वास्थ्य मन्त्रालयले कसरी हेरिरहेको छ ?

आवश्यक परे जनगणना गरे जसरी, पार्टीहरुले चुनावमा भोट माग्न घरघरमा पुगेको जसरी खोप अभियान सञ्चालन गर्छौं । राजनीतिक दललाई पनि दुई जना स्वास्थ्यकर्मीलाई साथमा लिएर जनताको घरघरमा खोप लिएर जान आहृवान गर्छौं

नयाँ भेरियन्ट ओमिक्रोन आएको छ । तर यसको साँचिकै स्थिति के हो ? अहिले देखिरहेको भेरियन्टभन्दा पावरफूल हो कि कमजोर हो ? निष्कर्ष नआउँदासम्म हल्लाको कुनै अर्थ हुँदैन । कोरोनाको शुरुआती अवस्थामा काभ्रेपलाञ्चोकको एउटा भागमा कोरोना देखियो भने काठमाडौंमा हामी घरबाट बाहिर ननिस्कने त्यस्तो डर थियो । बानेश्वरमा एउटालाई भो भनेपछि थानकोटमा निद्रा पर्दैनथ्यो । अहिले त्यो स्थिति छैन, मानिसहरुको मनोबल बढ्दै गएको छ ।

तर मास्क लगाउने, दुरी कायम गर्ने, जस्ता विज्ञहरुले भनेको सुरक्षाका उपायहरु अपनाउनुपर्छ । एयरपोर्टमा होसियारी अपनाएका छौं । कैयौं देशका पर्यटकलाई आउन प्रतिवन्ध लगाएका छौं, अनअराइभल भिसा बन्द गरेका छौं । प्रतिवन्धित लगाएका देशका मात्र होइन, त्यो देश घुमेर वा ट्रान्जिटबाट आउनेलाई पनि क्वारेन्टिनमा राख्ने र परीक्षण गराएर पठाउने व्यवस्था मिलाएका छौं ।

भारततर्फका सबै नाका खुला छ । त्यसमा पनि बढी ओहोरदोहोर हुने १६ वटा नाकामा हेल्थ डेक्स राखेका छौं । एन्टीजेन परीक्षण गर्ने, बिरामीको शंका लागेमा क्वारेन्टिनमा लैजाने, उपचारको व्यवस्था मिलाउने तयारी गरेका छौं । अलर्ट सबैतिर राखेका छौं । कारणवश संक्रमण बढे तयारी अवस्थामा छौं ।

यसअघि पनि सरकारले गरेका छौं, गरेका छौं भन्दाभन्दा संक्रमण भित्रियो र दोस्रो लहरमा धेरै क्षति भयो । पहिले पनि निर्णय मात्र भएको हो कि कार्यान्वयन पनि भएको छ ?

त्यो बेलाको सरकारले कसरी बुझ्यो थाहा भएन । मैले आफूले बुझेको हिसाबले साँग्लो बाँधेर, तार जाली राखेर रोकिने होइन । यसलाई रोक्न अपनाउने होसियारी नै हो । नाकामा हामीले हेल्थ डेक्स राखेका छौं, चेक गरेका छौं । हामीले लकडाउन गर्ने मनस्थितिमा छैनौं । जनजीवनलाई सामान्य पार्दै होसियारी पनि अपनाउने हो । योसँग लड्नका लागि विज्ञानले दिएको उपलब्धि जे छ, त्यसलाई अधिकतम प्रयोग गर्ने हो । सरकारले त्यही नै गरिरहेको छ ।

तर दलहरुले हजारौं मानिस जम्मा पारेर अधिवेशनहरु गरिरहेका छन्, मानिसहरुले पनि मास्क लगाउने, सामाजिक दुरी पालना गर्ने जस्ता सुरक्षा उपाय अपनाएको देखिँदैन । हामी सबैको बोली र व्यवहारमा तालमेल देखिएन नि ?

हामीले त एउटा मापदण्ड तय गरेर सचेत गराउने हो, पालना गर्न आहृवान गर्ने हो । पालना गर्नुस् भनेर राजनीतिक जुलुसहरुमा जस्तो डण्डा लगाउन मिलेन । त्यसो भनेर बेवास्ता गरेका पनि छैनौं । मेलापात, सप्ताह-पूराण, राजनीतिक भेला तथा सभा स्थलमा डेक्स राखेर पीसीआर टेस्ट गर्न र खोप लगाउन आहृवान गरेका छौं । जसरी हुन्छ बढीभन्दा बढी जनतामा खोपसँगै चेतना पुगोस् भन्ने सोचका साथ सरकारले काम गरिरहेको छ ।

खोपको उपलब्धताको कमी छैन । १८ वर्षमाथिको लक्षित समूहका ५१ प्रतिशतले एक डोज लगाइसके, जसमध्ये ४६ प्रतिशतले दुबै डोज पुरा गरेका छन् । ३०/४० लाख स्टोरहरुमा छन् । करिब ३ करोड डोज पाइपलाइनमै छ । १२ वर्षदेखि १८ वर्षमुनीका बालबालिकालाई १ करोड डोज खोप सुरक्षित गरिसकेका छौं । नमूनाका रुपमा एक लाख डोज ल्याएर दीर्घरोगी लगायतलाई दिइसक्यौं । बाँकी खोप पनि डिसेम्बर अन्तिमसम्म आइपुग्छ । मलाई लाग्छ, यो खोप आएपछि १२ देखि १८ वर्षका सबैलाई पर्याप्त हुन्छ ।

त्यसैले मैले हरेक ठाउँमा भन्ने गरेको छु, खोप लाइदिनुस् । आएनन् भनेर नागरिकसँग झोक देखाउन पनि मिलेन । गाउँमा खोप लगाउने प्रतिशत कम छ भने शहरमा बढी छ । गाउँमा ३० प्रतिशतको हाराहारीमा छ भने शहरमा ८० प्रतिशतमाथि छ । त्यसैले अब मंसिर अन्तिमबाट वा पुसको शुरुबाट १६ हजार केन्द्रबाट खोप अभियान सञ्चालन गर्दैछौं । अहिलेभन्दा तीन गुणा बढी जनताको पहुँचको नजिकमा पुग्छौं ।

यसले पनि भएन भने जनगणना गरे जसरी, पार्टीहरुले चुनावमा भोट माग्न घरघरमा पुगेको जसरी खोप अभियान सञ्चालन गर्छौं । आवश्यक परे राजनीतिक दललाई पनि दुई जना स्वास्थ्यकर्मीलाई साथमा लिएर जनताको घरघरमा खोप लिएर जान आहृवान गर्छौं । जसरी हुन्छ छिटोभन्दा छिटो धेरै जनतामा खोप पुग्नु पर्‍यो ।

यो आहृवान तपाईंको व्यक्तिगत हो कि कि सरकारकै आधिकारिक ?

मेरो आहृवान भनेको सरकारको योजनाभित्रै पर्छ । मेरो आशय के हो भने जसरी हुन्छ बढीभन्दा बढी जनतामा खोप पुग्नु पर्‍यो । यसमा पार्टीहरु पनि खोप लिनुस्, जानुस, म खोप उपलब्ध गराउँछु । नागरिक कहाँ खोप पुर्‍याउन पुण्य काममा जो सुकै जानसक्छन्, यसको लागि निर्णय गर्नुपर्दैन ।

बाहिर बुस्टर डोज भन्ने अलि बढी चर्चामा छ । यस विषयमा केही छलफल भएको छ ?

शुरुमा २ डोज नै काफी छ भन्ने भयो । अहिले तेस्रो डोज लगाउने र त्यसलाई बुस्टर भनिएको हो । मन्त्रिपरिषदले निर्णय नगरे पनि प्रधानमन्त्री र मेरो बीचमा बुस्टरडोज लगाउन अब सुरु गर्ने भन्ने सल्लाह भएको छ । आवश्यक पर्छ भने तेस्रो डोज लगाउन तयारी गर्नुस् भनेर प्रधानमन्त्रीबाट निर्देशन भएको छ । दुई डोज लगाउँदा ६ करोडले हामीलाई पुग्ने अवस्था थियो, बुस्टरका रुपमा अर्को एक डोज लगाउनुपर्ने भनेपछि फेरि ३ करोड चाहिन सक्छ ।

यो ल्याउन पनि काम सुरु भइसक्यो ?

छलफलै भइसक्यो, गर्छौं । अहिले त बुस्टरले दुबै डोज लगाएका त्यही ४६ वटा ५० प्रतिशतले लगाउने हो । उनीहरुले तेस्रो डोज लगाउँदै गर्छन, अर्कातिर एक वा दुई डोज लगाउने प्रतिशत पनि बढ्दै जान्छ । बुस्टर सकिँदै जान्छ, यता पालो आउँदै जान्छ ।

सरकारले चैतभरी सबै लक्षित समूहलाई खोप दिन्छौं भनेको थियो, त्यो चाहिँ पुरा हुन्छ ?

लक्षित समूह भनेर हामीले ७२-८० प्रतिशतलाई मानेका हौं । किनकी कयौं मानिसहरु बाहिर छन्, सबैलाई तपाईले खोजेर सम्भव हुन्न । अहिले हामी मंसिरमा छौं र ४ महिना बाँकी छ । हामीसँग खोप पनि पर्याप्त छ । त्यसैले अब हामी खोप अभियानमा सम्पूर्ण जनशक्ति खटाउँछौं र लक्षित समूहसम्म पुग्छौं ।

१ करोड डोज खोप आएपछि १२ देखि १८ वर्षका लागि पुग्छ । हामी हरेक स्कुल, क्याम्पसमा जाँन्छौं । बाँकी १६ हजार केन्द्रबाट त जतिबेला पनि खोप लगाइहाल्छौं ।

कोरोना महामारीको पहिलो र दोस्रो लहर आउँदा सरकारले पूर्वतयारी नगरेको भनेर धेरै प्रश्न उठ्यो । प्रश्न उठाउने सांसदमा तपाईं पनि पर्नुहुन्थ्यो । अहिले तपाईं आफैँ स्वास्थ्य मन्त्रालय गएपछि के पाउनुभयो ? पूर्वाधारमा के तयारी गर्नु भएको छ ?

सुरुको बेलामा केही लापरबाही थियो । प्रधानमन्त्रीका अनावश्यक ख्याल ठट्टा, अवैज्ञानिक, अप्रमाणित तर्कले  पनि काम गरेका थिए । जसरी गाउँमा मास्टरले भनेको पत्याउँछन्, देशमा प्रधानमन्त्री जस्तो मान्छेले बेसार पानी खाइदेऊ, हिमालको चिसो हावामा ठोक्किन्छ, फर्केर आउनै पाउँदैन भन्ने जस्ता उटपट्याङ तर्क गर्दा केही लापरबाही भए । त्यसले जे सिकायो, त्यसका आधारमा आवश्यक तयारी गरेका छौं ।

यसअघि अपग्रेड गरेका अस्पतालका बेड छन्, आईसीयू छन्, भेन्टिलेटर छन् । अक्सिजनका प्लान्टहरु कति खडा भए कति । कारणवश संक्रमण बढेको अवस्थामा पनि हामी तयारी अवस्थामा छौं । महामारी आउँदा कि पहिला भन्दापनि डबल भएर आउनपर्‍यो, त्यो सरह वा आसपासको लागि हामी सक्षम छौं । हामीसंग स्वास्थ्य जनशक्ति, भौत्तिक संरचना र हाम्रो तयारी प्रयाप्त छ ।

पहिला स्वास्थ्य मन्त्रालय र अरु सरकारी निकायबीच समन्वयको पनि अभाव देखिएको थियो । अहिले तपाइर्ँले चाहिँ त्यस्तो समस्या सामाना गर्नु परेको छ कि छैन ?

एकदम ठीक हो, सुरुवातमा समन्वय भएन । अपरझट भएकोे के गर्ने, लुकाउने कि छिपाउनेे ? कति पर बस्नुपर्ने ? जस्तो अवस्था भएकाले सबै आ-आफ्ना हिसाबमा हिँडे । सामाग्रीहरु पनि अत्याधिक महंगोमा किन्नुपर्‍यो । गर्न नसक्नेहरुले पनि म गर्न सक्छु भनेर फूर्ति लगाए । जब सरकारले १० प्रतिशत नाफा खाएर ल्याउ भनेर भन्यो, कसैले पनि ल्याएनन् । स्यालको सिंह हराए जस्तो भाषण गर्नेहरु सबै गायब भए ।

तर अहिले गोलीगठ्ठा र ट्रेनिङप्राप्त जनशक्ति सम्भावित खतराबाट होसियार भएकाले हिजो अस्तिभन्दा ५० प्रतिशत बढी तयार छौं । यो यो निकायलाई यसरी सक्रिय गराउनुपर्दो रहेछ भन्ने अनुभव छ । मन्त्रिपरिषदमा एजेण्डा राखेर छलफल सुरु गरिसकेका छौं ।

तर, कोरोनाकालमा राम्रो गरेका डाक्टरहरुको सरुवा गरेको भनेर पनि आलोचना भयो नि ?

आलोचना होइन, प्रोपोगाण्डा हो । एउटा सीडीओले मकवानपुरमा राम्रो काम गर्‍यो वा एउटा एसपीले राम्रो काम गर्‍यो भने पेन्सन नपाक्दासम्म त्यही राख्ने भन्ने हुन्छ र ? होइन, सकारात्मक रुपमा हेर्ने हो भने अर्को ठाउँमा पनि गएर राम्रो गरोस्, त्यसपछि अर्को बिग्रिएको ठाउँको पनि जिम्मेवारी दिउँला नि ।

तर, कोभिडमा राम्रो अनुभव ज्ञान हासिल गरेको डाक्टरलाई अन्यत्र सरुवा गर्ने बेला होइन कि भन्ने मात्र चासो होला नि त ?

कोभिडमा काम गर्ने अरु डाक्टर छैनन् ? कोशीमा कसरी उपचार भइरहेको छ ? नेपालगञ्जमा कसरी भइरहेको छ ? जहाँसम्म अन्यत्र सरुवा गरियो भन्ने छ, राष्ट्रसेवक कर्मचारीको तोकिएको सेवा भन्दा अन्यत्र सरुवा हुँदै हुँदैन नि ! स्वास्थ्य क्षेत्रमा भनेर काम गर्न आउनु भएको हो, स्वास्थ्य क्षेत्रमा नियुक्त हुन्छ ।

प्रसुती अस्पतालमा डा. संगीता मिश्राले राम्रै काम गर्नुभएको थियो, उहाँको पनि सरुवा भयो । तर मैले कतै समाचार पढ्न पाइनँ । त्यसैले कयौं फ्याक्टर हुन्छ । सबभन्दा राम्रो एउटा कर्मचारीले जहाँ नियुक्ति पाउँछ, त्यही पेन्सन पाक्ने होइन ।

 

 



COMMENTS

 


thedesigners7
Name

news,1026,tech,3,अर्थ,5,कृषि,11,फिचर,6,भिडियो,5,विचार,8,विचित्र खबर,5,विज्ञान प्रविधि,6,विशेष,8,समाचार,7,सम्पादकीय,5,
ltr
item
श्री गढीमाई राष्ट्रिय दैनिक: ‘बुस्टर डोज लगाउन सुरु गर्ने सल्लाह भएको छ’
‘बुस्टर डोज लगाउन सुरु गर्ने सल्लाह भएको छ’
https://www.onlinekhabar.com/wp-content/uploads/2021/12/Birodha-Khatiwoda-8.jpg
श्री गढीमाई राष्ट्रिय दैनिक
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/2021/12/blog-post_84.html
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/2021/12/blog-post_84.html
true
8891381760893256154
UTF-8
अन्य अपडेटसहरु केही भेटिएन सबै हेर्नुहोस् विस्तृतमा पढ्नुहोस उत्तर Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS सबै हेर्नुहोस् सिफारिस गरिएको LABEL ARCHIVE खोज्नुहोस् ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy