श्री गढीमाई राष्ट्रिय दैनिक इपेपर पिडिएफमा पढ्नुहोस

neelambads

‘नियामकीय नेतृत्वमा पुग्नै नहुने मान्छे पुगिरहेका छन्’

955 SHARE:

हाम्रो नियामकीय कानून भारत, सिंगापुर र अमेरिकाको भन्दा कमजोर छैन । तर, यसको नेतृत्वमा जो पुग्न नहुने मान्छे हुन्, तिनै पुगिरहेका छन् ।

नियुक्तिमै त्रुटि भएपछि असल नियत भएको मान्छे नेतृत्वमा पुग्दैनन् । नियामक निकायको काम, कर्तव्य र अधिकार त कानूनले नै स्पष्ट गरेको छ । तर, नियामकीय नेतृत्वमा जो पुग्न नहुने मान्छे हुन्, तिनै पुगिरहेका छन् ।

नेपालका सबैजसो नियामक निकायको अधिकार त अन्तर्राष्ट्रियस्तरमै तुलना गर्न सकिने खालको छ । बैंक, वित्त, बीमा, धितोपत्र, दूरसञ्चार, उड्डयन, विद्युत् जस्ता क्षेत्रका निकायका नियामकको कानून मस्यौदा गर्ने बेलामा नै हामीले विश्वस्तरीय बनाएका छौं ।

मलाई त्यसमा कुनै सन्देह छैन । हाम्रो नियामकीय कानून भारत, सिंगापुर र अमेरिकाको भन्दा कमजोर छैन । तर, यस्ता कानून कार्यान्वयन गर्ने/गराउने निकायमा कस्ता व्यक्ति कसरी पुगिरहेका छन् भन्ने हेर्नुभयो भने समस्याको कारण पत्ता लगाउन सहज हुन्छ ।

राष्ट्र बैंकको गभर्नर छनोटको हकमा एउटा उच्चस्तरीय छनोट समिति बन्छ । पूर्व गभर्नर र विज्ञ समेत राखेर गभर्नर छनोट गरिन्छ । नागरिक उड्डयन प्राधिकरण, दूरसञ्चार प्राधिकरण र बीमा समिति बाहेकका नियामकको छनोट प्रक्रिया ठीक-ठीकै छ । तर, छनोटमाथि प्रश्न उठाउने अवस्था भने आइरहेकै छ ।

नियामकीय निकायको नेतृत्व तहमा बस्नेमाथि संसदीय सुनुवाइ हुने गरेको छैन । संसदीय सुनुवाइ भइदिएमा जस्ता व्यक्ति पनि नेतृत्वमा पुग्ने खालको अवस्था अलिकति सुध्रन्थ्यो कि भन्ने आश गर्न सकिन्छ । तर, संसदीय सुनुवाइ भए पनि स्वार्थका आधारमा मान्छे छान्न थालेपछि त समस्या आइहाल्छ । अहिले न्यायपालिका नै त्यसको उदाहरण हो ।

नियुक्ति गर्दा राजनीतिक दलले स्वार्थ, भाग, कोटा, अंशबण्डा गर्ने जुन परम्परा हामीकहाँ बस्यो, त्यसले नै नियामकीय निकायहरू कमजोर भएका हुन् । यसकै कारण जो काबिल छैनन्, उनीहरू पदका लागि दौडिने अवस्था छ ।

अक्षमहरू मरिहत्ते गर्ने तर विषयविज्ञले दरखास्त पनि हाल्नै नचाहने अवस्था छ । केही ठाउँमा सक्षम व्यक्तिले आवेदन हाल्ने हो भने पनि नियुक्ति गर्नेले पैसा माग्छन् । असल र काबिल मान्छे कहिल्यै पनि पैसा दिएर नियुक्ति लिन्छु भनेर दर्खास्त हाल्न जाँदैन ।

कतिपय निकायमा त महाभ्रष्ट मान्छे पुगेका छन् । नाम लिनासाथ धेरैजसोले ‘ए त्यो त खत्तम’ भन्ने अवस्थाका मान्छेहरू नियामकीय निकायको नेतृत्वमा पुगेका छन् । बैंक, वित्त र दूरसञ्चार सेवाको नियामक निकायमा असाध्यै राम्रो मान्छे चाहिन्थ्यो ।

कम्तीमा सबै नियामकीय निकायको नेतृत्व छनोटमा गभर्नर छाने जसरी प्रक्रिया अपनाउने हो र संसदीय सुनुवाइ गराउने हो भने अलिकति सुधार हुन्थ्यो कि ? धेरै निकायमा मन्त्रीहरूले नै गोजीको मान्छे टिपेर लगिरहेका छन् ।

अहिले व्यवसायीहरू पनि नियामकीय नेतृत्वमा आफ्नै मान्छेहरू लैजान कस्सिने गरेका छन् । कुनै नियामकीय पदमा दरखास्त खुल्यो भने उम्मेदवार भन्दा बढी व्यवसायी दौडिरहेका हुन्छन् । जो उम्मेदवार खडा हुन्छन् ती पनि कुनै व्यवसायीको प्रतिनिधि जस्तो भएर उभिने अवस्था आएको छ । व्यवसायीले लगानी गरेरै नियामक खडा गर्ने अवस्था बनेको छ ।

यही कार्यशैली अघि बढिरहृयो भने अन्ततः राज्य असफल हुन्छ । जुन मुलुकमा सार्वजनिक संस्थाहरू बलियो भए ती स्रोतसाधन कम भए पनि विकसित भएका छन् । जुन मुलुकमा सार्वजनिक संस्थाहरू हाम्रो जस्तै कमजोर भए, ती मुलुकहरू स्रोत सम्पन्न भएर पनि असफल भएका उदाहरण हामीमाझ छन् ।

स्वार्थ लिएर नेतृत्वमा पुग्नेहरूका कारण सार्वजनिक संस्थाहरू कमजोर हुँदै गएका छन् । त्यसैले हामी अहिले असफल राष्ट्र हुने बाटोमा छौं । यो गम्भीर चिन्तन गर्नुपर्ने विषय हो ।

(पूर्व अर्थसचिव खनालसँग अनलाइनखबरकर्मी रवीन्द्र घिमिरेले गरेको कुराकानीमा आधारित ।)



COMMENTS

 


thedesigners7
Name

news,998,tech,3,अर्थ,5,कृषि,11,फिचर,6,भिडियो,5,विचार,8,विचित्र खबर,5,विज्ञान प्रविधि,6,विशेष,8,समाचार,7,सम्पादकीय,5,
ltr
item
श्री गढीमाई राष्ट्रिय दैनिक: ‘नियामकीय नेतृत्वमा पुग्नै नहुने मान्छे पुगिरहेका छन्’
‘नियामकीय नेतृत्वमा पुग्नै नहुने मान्छे पुगिरहेका छन्’
https://www.onlinekhabar.com/wp-content/uploads/2021/12/NIyamak.jpg
श्री गढीमाई राष्ट्रिय दैनिक
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/2021/12/blog-post_37.html
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/
https://www.shreegadhimaidaily.com.np/2021/12/blog-post_37.html
true
8891381760893256154
UTF-8
अन्य अपडेटसहरु केही भेटिएन सबै हेर्नुहोस् विस्तृतमा पढ्नुहोस उत्तर Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS सबै हेर्नुहोस् सिफारिस गरिएको LABEL ARCHIVE खोज्नुहोस् ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy